Edebiyat Dünyasından Son Dedikodular...

Edebiyat dünyasının gündemi bazen en heyecanlı magazin haberlerini aratmıyor. Kitabını yapay zeka ile yazdığı iddia edildiği için prestijli ödül listelerinden çıkarılan yazarlardan kitabını kendisinin yazdığını bir türlü kanıtlayamayan yazarlara, moda haftalarındaki ünlülerin kitap seçimlerinden eski eşler arasındaki yayıncılık dedikodularına son zamanlarda kitap sayfaları arasında olup bitenler...

* En taze edebiyat haberiyle başlayalım: Nobel Edebiyat Ödülü'nün bu yılki sahibi Kanadalı yazar, şair ve denemeci Anne Carson oldu. İsveç Akademisi'nden yapılan açıklamada Carson'ın ödül haberini "İzlanda'da rüzgarı dinlerken aldığı" beyan edildi. Yazarın Türkçeye çevrilmiş yalnızca iki kitabı bulunuyor, ama diğer kitaplarının çevirisi de kısa sürede yapılacaktır. Kitap kulüplerinin onun kitaplarını programlarına almak için yarışa gireceklerini şimdiden görür gibiyiz! Nobel'in resmi sosyal medya hesabındansa, mutfağından şaşkın bir Anne Carson paylaşımı yapıldı.

Söz konusu fotoğraf benim aklıma, aynı ödülü 2007 yılında kazanan Doris Lessing'i getirdi. 2007 yılında ödülün İsveç Akademisi tarafından resmen açıklandığı saatlerde Lessing, Londra'daki evinde değildi. Mutfak alışverişi yapmak üzere marketteydi. O an dünya gündeminden tamamen uzak olan yazarın, bu büyük ödülün kendisine verildiğinden hiçbir şekilde haberi yoktu. Lessing, evinin önünde siyah bir taksiden indiğinde, kapıda kendisini bekleyen gazeteci ordusuyla karşılaştı. Kameralar ve mikrofonlar ona dönmüş, elinde sebze poşetleriyle gazetecileri geçip evine girmeye çalışan kadının yapacağı açıklamayı bekliyordu. Onun tek dediğiyse, "Aman Tanrım!" oldu (Reuters'ın aktardığına göre). O sırada 88 yaşında ve zaten fazlasıyla tanınmış, saygıdeğer ve ödüllü bir yazar olan Lessing'in Nobel'i kazanmış olmaktan pek de heyecan duymadığı ve hatta evinin önünde gazetecileri görünce canından bezmiş gibi davrandığı sempatik anları, bugün edebiyat tarihinin en ikonik anlarından biri oldu bile.

Lessing bugün hala bu ödülü kazanan en yaşlı kişi unvanının sahibi.

* Edebiyat dünyasında yapay zeka skandalı: Nobel alan bir Kanadalı yazardan, bir başka Kanadalı (aslen Haitili) yazara... Fransa şu sıralar yalnızca protestolarıyla değil, edebiyat dünyasını kelimenin tam anlamıyla sarsan bir iddiayla da gündemde. Thelyson Orelien, bu yıl Fransa ve Kanada'da yayımladığı "C’était ça ou mourir" (Ya Buydu Ya Da Ölmek) adlı romanıyla büyük satış başarısı kazanmış, 20 ülkeye yayın haklarını satmış, "Prix du Roman Fnac" ödülünün sahibi olmuş ve Fransa'nın en prestijli edebiyat ödüllerinden Goncourt'un adaylarından biri olarak açıklanmıştı. Fakat mutluluğu kısa sürdü... Fransa'da X platformu üzerinden yayın yapan Balance ton Claude adlı anonim bir hesap, romanın neredeyse tamamen yapay zeka tarafından yazıldığı iddialarıyla bir anda ortalığı karıştırdı. Goncourt da "Başıma bela alamam, şanlı namıma leke süremem" diyerek yazarı aday listesinden çıkarıverdi. Neler olacak hep birlikte göreceğiz. 

* Bu olayla benzer şekilde, kısa süre önce bu sefer başka bir yapay zeka konusu gündeme geldi: Nijerya doğumlu, ABD’de yaşayan bir doktora öğrencisi olan Jerry Falade'ın ilk polisiye romanının yayın hakları için 14 yayınevinin katıldığı bir açık artırma yapılmış (NE???), kazanansa yazara 2 milyon dolarlık ciddi bir telif ödeyecek olan Macmillan US’e bağlı Minotaur Books markası olmuştu. Ve işin bir yazarın niye açık artırmayla yayınevi seçtiğinden bile daha çok ilginç olan tarafıysa, Falade'ın kitabının "yapay zeka ila yazıldığının" bizzat onun edebiyat temsilcileri tarafından yayıncılara bildirilmesi... Tabii milyon dolarlık anlaşmalar bir anda çöktü, Falade da içini The Independent'a döktü. "Talihsiz" yazar, olayın kendi açısından nasıl geliştiğini oldukça ayrıntılı bir şekilde anlatarak, romanın üslubunun yapay zeka sanıldığını savundu ve kitabının arkasında durdu. 

* The New Yorker'da, Amazon'un kurucusu Jeff Bezos'un eski eşi MacKenzie Scott'ın yeni kitabını çevrim içi yayın platformu Substackte yayımlamasıyla ilgili ilginç bir yazı yayımlandı. Yazının temel sorusu şu: Scott Amazon’un devasa gücünü aşmaya mı çalışıyor, yoksa eski eşi Jeff Bezos’a karşı örtük bir protesto mu yapıyor? Yani MacKenzie sırf "Benim kitabım senin pazar yerinde satılan kitaplardan biri olmayacak" mı demeye çalışıyor? Bilinmez efendim... Fakat giderek daha fazla yazar kitaplarını eski usulde tefrika etmeye ya da self-publishing yapmaya başladı. 

* O kadar yeni bir haber değil ama madem böyle bir sıralama yaptık, mutlaka burada da yer almalı... Uluslararası edebiyat dünyasında büyük heyecan: Halit Ziya Uşaklıgil'in 1899-1900 yıllarında tefrika olarak yazdığı ve "zamansız" unvanını sonuna kadar hak eden unutulmaz eseri Aşk-ı Memnu, 2027 baharında dünyadaki en köklü ve güçlü yayınevlerinden Penguin Classics tarafından İngilizce yayımlanacak. Kitabın çevirisi Boğaz'daki Ev adıyla yapılacak. Yayınevi kitabı "Madam Bovary, Bridgerton ve Kürk Mantolu Madonna hayranları için: Türk edebiyatının sevilen romanı, Osmanlı edebiyatının en ünlü eseri" tanımlamasıyla duyurdu.En önemli klasiklerimizden Aşk-ı Memnu'nun İngilizce baskısı, uluslararası edebiyat dünyasında Türk edebiyatının en çok okunan eserlerinden ve İngiltere'de çoksatanlar listesine zirveden giren Kürk Mantolu Madonna'nın yarattığı etkiyi yaratarak yeni bir fenomene dönüşecek mi, hep birlikte göreceğiz.

* "Moda dünyasında kitap fırtınası" devam ediyor: Paris Fashion Week'te kitaplar yeni "it-bag" oldu. Valentino'nun "Antibiblioteca" adındaki 2027 İlkbahar/Yaz defilesinde Alessandro Michele konuklardan yanlarında bir kitap getirmelerini istedi. Hande Erçel'se tercihini Orhan Pamuk'un "İstanbul" ve "Masumiyet Müzesi"nden yana yaptı. Eh, elin Paris'lerine kimsenin bilmediği bir yazarımızı götürecek hali yoktu. İşin en heyecan verici yanıysa, defilenin Paris'teki 157 yıllık Sainte-Geneviève Kütüphanesi'nde gerçekleşmiş olması...

* Madem işi hakikaten magazine bağladık, buradan kapatalım: Kıvanç Tatlıtuğ bir kez daha gönülleri fethetti. "Organize İşler: Karun Hazinesi" galasında kameralara konuşan oyuncu, "Sosyal medya hesabımı canım sıkıldığı için kapattım. Onun yerine iki düzine kitap aldım. Bol bol kitap okuyorum" açıklamasında bulundu. Gerçek bir jön.

instagram.com/ofluoglumert

instagram.com/mertinkitapkulubu (Detaylı kitap yorumlarım burada)

En son çıkan romanımı incelemek için: https://www.remzi.com.tr/kitap/benim-kucuk-saheserim