1942'de Ella grubu terk etmiş, çünkü artık solo kariyerine başlamak istiyormuş. Norman Granz'in Jazz at the
Philharmonic (JATP) konserlerine çıkmaya başlamış. Bu sırada cazın yanı sıra bebop tarzına da merak salmış. Şarkılarında "b" harfli söz kalıpları çok geçmiş: "boy-dube-be", "blu-i-du", "blu-ya-do" gibi. Ella caz ve swing'in yanı sıra bebop'ta da çok, hatta daha çok başarılı olmuş.
1945'te "Flying Home" şarkısı kariyerinin dönüm noktası olmuş. 1946'da, çocukken hayran olduğu Louis Armstrong'la "You Won’t Be Satisfied" ve "The Frim Fram Sauce" şarkılarını yapmış ilk olarak. Sonra Apollo'ya geri dönmüş. 1947'de, "Oh, Lady Be Good!" şarkısı hit olmuş ve sonra klasikleşerek ömrünün sonuna kadar repertuarında kalmış.
Takvimler 1949'u gösterdiğinde, Ella artık Norman Granz'ın konser listelerinin zirvesindeki isimmiş. Artık posterlerde adı en tepelerde yazıyormuş. Bu dönemde bir sürü farklı trio'su, yani üçlü grubu olmuş. Müzisyenler değişmiş ama Ella hep aynı kalmış. 1950'de tekrar stüdyoda bir sürü şarkı kaydetmiş. "Walking by the River" yeni hiti olmuş 1952'de. Albüm çalışmalarının yanı sıra Granz'ın ayarladığı turlara, konserlere ve caz festivallerine katılıyormuş. Aslında onun menajeri hala Moe Gale'ymiş. Ama parayı Granz kazanıyormuş. 1953'te Ella'nın Gale ile olan sözleşmesi sona erince, Granz'a geçmiş kesin olarak.
1955'te, Ella'nın Marilyn Monroe'yla olan bir anısı da var! Ki Marilyn filmlerini de çok severim, bilen bilir. Şöyle ki, o dönemin ünlü gece kulüplerinden olan Mocambo'da (Hollywood'da), Ella ten renginden dolayı sahne alamıyormuş. İzinli değilmiş. Ama onun büyük hayranlarından biri olan Marilyn Monroe devreye girmiş ve onun için Mocambo'da sahne ayarlamış. Ella da izinli olmadığı halde Mocambo'da sahne alan ilk kişi olmuş.
Albüm şirketi değişiyor
1956'da Songbook serisinin ilk albümünü yapmış: "Ella Fitzgerald Sings the Cole Porter Song
Book". Aynı zamanda Decca şirketinden Verve'ye geçmiş bu albğmle. Ve New York City'den West Coast'a taşınmaya karar vermiş. On bir odalı bir ev almış. Mocambo'da olduğu gibi, Copacabana'da da çıkan ilk kişi olmuş.
Tüm başarısına ve kariyerine rağmen, Ray Brown'la olan evliliği bitmiş (bunları yazının sonunda "aşk hayatı" kısmında detaylıca anlatacağımdan şimdilik girmiyorum). Gazeteler/dergiler de aynen şöyle başlıklar, manşetler atmış: "Ünü ve parası var ama yalnız olduğunda, ağlıyor." Ella, şöhretini paylaşacak bir koca istiyormuş. Yeniden evlenmek istiyormuş.
 |
| Ella ve Ray Brown'la evliliğinden olan çocuğu Ray. |
Ella ve Louis Armstrong bir sürü şarkı kaydetmeye devam etmişler. Birlikte üç albüm yapmışlar. "Ella and Louis" (1956), "Ella and Louis Again" (1957) ve "Porgy and Bess" (1957).
"Ella in Rome" albümü 1958'de, Ella'nın doğum gününde kaydedilmiş. "I Can't Give You Anything But Love, Baby" büyük hit olmuş.
1958'de Ella ve Duke Ellington ilk kez bir araya gelmişler. Yani Ella iki büyük isimle, hem Armstrong'la hem de Ellington'la albümler, düetler, şarkılar yapmış. Duke ile olanların da "Ella at Duke’s Place" ve "Ella and Duke at the Cote D’Azur" gibi isimleri var. O dönemler öyleydi albüm isimleri.
1960'ta, "Mack the Knife: Ella in Berlin" onun en popüler albümü olarak çıkmış. İki Grammy kazanmış: Biri Best Vocal Performance (Female), diğeri de Best Vocal Performance Album (Female).
Nice Caz Festivali ve iki ölüm!
1966'da, Ella'nın Verve ile olan anlaşması bitmiş ve bir süre için albüm şirketi olmadan çalışmış. O sıralar Duke ile "Songbook" serisi için İsveç'e turneye gitmişler. Ve Stockholm'delerken, ikisinin canlı performansı İsveç radyolarında yayınlanmış ve bu tabii ki çok büyük bir şey (Granz da bu konser kayıtlarını 1984'de "The Stockholm Concert" albümü olarak yayınlamış). Yine 1966'da, Ella ve Duke Newport ve Nice Caz Festivali'ne katılmışlar. Nice'teyken Ella üvey kardeşi Frances'in ani ölüm haberini almış ve cenaze için apar topar geri dönmüş ama sonra planlı konserleri için tekrar Nice'e gelmiş. Tabii ki çok üzgünmüş ve şarkı söyleyecek hali yokmuş. Ancak menajeri Granz, Ella-Duke konserini filme çekmeyi çoktan kafasına koymuş. Duke'nin performansı çok iyiymiş ama Ella çok üzgünmüş ve hatta ağlamış. Sahneye çıkamayacak durumdaymış, ama Granz da filmini bitirmeye kararlıymış. Duke, Granz'a çok fena çıkışmış, Ella'yı korumuş. O günden sonra Granz'la Duke'nin ilişkisi de asla eskisi gibi olmamış.
1967'de, Ella Los Angeles Times tarafından seçilen dokuz Women of the Year'dan biriymiş. 1968 baharında, tam 35 gün süren bir konser turnesi olmuş! "Bazen çok yoruluyordum. Ama sahneye çıktığımda ve kalabalığı gördüğümde, yorgunluğumu unutuyordum." demiş bununla ilgili.
1971'de, Nice'ın Ella için bir başka kötü sürprizi daha varmış. Ella yine Nice'teyken Louis Armstrong hayatını kaybetmiş ve Ella yine çok üzülmüş. Çünkü Louis onun çok sevdiği birkaç kişiden biriymiş. Frances ve Louis'in ardından Ella kötü zamanlar geçirmiş. Göz problemleri, sağlık problemleri kötüye gitmiş. 1974'te, Duke
Ellington da hayatını kaybetmiş. Ella onun cenazesinde "Solitude"yi söylemiş. Sonra "Caravan”ı da söylemiş ("Caravan", Duke'nin en ünlü parçalarından biridir.)
Aşk hayatı
Ella Fitzgerald iki kez evlenmiş ama tabii bazı ilişkileri de olmuş. Ama her zaman için, şöhretini paylaşacak birinin olmadığından yakınıp üzülürmüş. Bu tarafı hep buruk kalmış yani.
İlk büyük ilişkisi, 1937'de, Count Basie grubundan Jo Jones'la olmuş ancak kısa sürmüş. Ella ona daha yakın olabilmek için Woodside Hotel'e bile taşınmış o zamanlar.
Mayıs ve Ağustos 1938'de, Chick'in grubundaki Louis Jordan'la bir ilişkisi olmuş. Ama Chick bu yakınlığı sevmeyip Louis'i gruptan kovunca, ilişkileri de bitmek zorunda kalmış.
İlk evliliği 1941'de Benny Kornegay'la olmuş. Evlilikleri 1942'de bitmiş.
1947'de, ikinci ve en uzun süren evliliğini Ray Brown'la yapmış. Ray basçıymış. Dizzy Gillespie'in turnesinde tanışmışlar. Çocukları Ray'i ise yoğun müzik hayatlarından dolayı aslında Virginia büyütmüş. 1953'te boşanmışlar. Ella bu evliliğiyle ilgili daha sonra "İyi bir evlilikti. Ama şov dünyasındaki iki insanın evliliği zor."
 |
| Ella ve Ray birlikte çalıp söylerken. 1948. |
Ella bir daha hiç evlenememiş çok istemesine rağmen, ancak 1957'de basının hayli kurcaladığı ve merak ettiği bir ilişkisi olmuş. Hem de Norveç'ten, Oslo'dan biriyle! Thor Einar
Larsen'le. Hatta gizlice evlendikleri bile yazılıp çizilmiş, ama bu hala kesin değil. Ella onunla Jazz at
the Philharmonic (JATP) konser serisiyle İskandinavya'ya gittiğinde tanışmış. Evlilik haberleri çıktığında Ella bunun doğru olmadığını söylemiş, çünkü Thor zaten İsveçli bir kızla evliymiş. İlerleyen aylarda bir gazete Thor'un para çalmaktan tutuklandığını ve İsveç'te beş ay kürek mahkumluğuna çarptırıldığını yazmış. 1963'e kadar Amerika'ya girmesi de yasaklanmış. Ella ve Thor'un ilişkisi var mı yok mu olayları da böylece kapanmış gitmiş.
Ella sonrasında hep bir daha evlenmek ve bir kız çocuğu doğurmak ya da evlat edinmek istemiş. Ama bunu yapamadığını biliyoruz.
Son yılları ve ölümü
Tabii diğer yandan, bazı güzel şeyler de olmuyor değilmiş. Ella 1973'te, Pablo Records'la anlaşmış. 1974'te, University of Maryland, Ella Fitzgerald Center for the Performing Arts'ı yapmış. 1976'da, Ella sekizinci Grammy ödülünü kazanmış "Fitzgerald and Pass… Again" ile. 1981'de, Memorex reklamında oynamış ve 500.000 $ kazanmış. Reklamda sesiyle bardak kırmış. O kadar güçlü bir sesi var yani.
1989'daki "All That Jazz", son stüdyo albümü olmuş ve son Grammy ödülünü de "Best Jazz Vocal Performance (Female)" olarak yine bu albümle kazanmış. Son stüdyo kaydı 1991'de ve son performansı 1993'te olmuş. 1996'da, Beverly Hills'teki evidne, 79 yaşında hayatını kaybetmiş.
Bugün Ella, gelmiş geçmiş en iyi kadın cazcılardan biri, hatta en iyisi olarak biliniyor. Şarkıları, caz, swing ve bebop severler için çok kıymetli.
Ella'nın beğendiğim çok şarkısı var ama şu an rastgele aklıma gelen beş tanesi şöyle:
"Someone to Watch Over Me”
“Speak Low”
"I Gotta Have
My Baby Back”
“Cry Me a River”
“Tea for Two” - Cry Me a River'ı Lisa Ekdahl, Tea for Two'yu Blossom Dearie daha güzel söylüyor ama. Yani onların yorumlayışını daha çok beğeniyorum diyeyim.
“Love for Sale”
Evet... Bu sefer de böyle bir yazı hazırlamak istedim sizlere. Biraz uzun ve kapsamlı oldu ama Ella'yı tanıtmış oldum. Ella Fitzgerald-Vikipedi yazıp aratacağınızda çıkacak olan bilgilerden çok daha fazlası var şu an bu yazıda, çünkü kitabı referans alarak yazdım. Siz Ella'yı tanıyor muydunuz, yoksa bu yazıyla mı öğrendiniz? Şarkılarını dinleyecek misiniz? Yorumlarda yazmayı unutmayın!
